CHÓ DẪN ĐƯỜNG CHO NGƯỜI KHIẾM THỊ TẠI NHẬT

09/08/2019

single-post

Về mặt pháp luật thì những thú cưng như chó, mèo không được phép lên tàu. Bị phát hiện sẽ nhắc nhở không cho lên tàu. Nhưng những chú cún dẫn đường cho người khiếm thị sẽ được ưu tiên.

1.Tốc độ di chuyển

  • Chú chó dẫn đường có thể dẫn chủ mình đi với tốc độ của một người bình thường.
  • Chủ của chú cầm dây vắt qua lưng. Dựa vào độ căng của dây mà chủ biết chú chó di chuyển với tốc độ như thế nào.

2.Lựa chọn đường đi

  • Đường đi sẽ có những điểm đi thang cuốn, có điểm đi thang bộ, và có cả băng trượt nữa (băng trượt giống như trong sân bay, bằng phẳng nhưng vẫn cuốn đi). Chú chó sẽ được đào tạo để đi thang bộ nhiều hơn thang cuốn. Trong trường hợp không có thang bộ mới đi chọn thang cuốn.
  • Người Nhật đi bộ sẽ đi bên trái, thang bộ hay thang cuốn cũng vậy.

3.Tại những điểm chuyển địa hình

  • Tại những chổ chuyển của bậc cầu thang chú chó sẽ đứng lại. chủ sẽ dừng chân lại để kiểm tra địa hình.
  • Sau khi bước lên một bậc cầu thang, chú sẽ dừng lại đợi chủ bước lên một bước, rồi cùng đi tiếp.
  • Lên tới bậc cuối cùng, chú sẽ dừng lại để chủ xác nhận xem phía trước còn bậc thang hay không.
  • Nếu có người đi ngược chiều có xu hướng đâm vào chủ mình, chú sẽ đột ngột áp mình vào chủ để chủ dừng lại không bước tiếp.

4.Công việc của những chú cún dẫn đường dành cho người khiếm thị

  • Việc chính là dẫn đường chủ đến nới muốn đến. Tất nhiên không phải nơi nào cũng đi được. Những nơi muốn đến đều phải đào tạo cho chó lẫn chủ. Chủ của những chú cún đó cũng cần thuộc địa hình nữa. Thuộc theo kiểu là đi tới đó phải qua mấy cái ngã ba, ngã tư, tới đâu thì rẽ. Khi được những chú cún dẫn đường cũng cần xác nhận lại. Những chú cún sẽ được đào tạo một lộ trình nhất định để hướng dẫn những người khiếm thị mà chú sẽ đồng hành.
  • Ngoài ra những chú cún còn được huấn luyện để chủ tránh chướng ngại vật trong quá trình di chuyển. Ví dụ như xe đạp hay người đi đối diện.

5.Cách đào tạo những chú cún

5.1.Những chú cún con mới sinh ra

  • Những chú chó được chọn để đào tạo thành chó dẫn đường chủ yếu thuộc giống Labrador Retriver. Là một giống chó tại Mỹ, dùng trong việc đi săn với chủ. Ngày xưa những chú chó German Shepherd – những chú chó chăn cừu Đức được chọn nhiều. Ngày nay, những chú chó này ít được chọn hơn vì mặc dù thông mình nhưng chúng ít lành tính và dữ dằn hơn giống Labrador Retriver. Đặc điểm của những chú chó này là hay đi đến những nới đông người nên những chú nào dễ thương sẽ được chọn nhiều hơn.

Dòng chó Labrador Retriver


Dòng chó German Shepherd


5.2.Giai đoạn sau 2 tháng tuổi tới 1 năm - Puppy Walker

  • Những chú chó từ 2 thàng đến 1 năm tuổi sẽ được chuyển đến những gia đình tình nguyện chăm sóc và yêu thương chó. Việc này để đảm bảo những chú chó sẽ học được cuộc sống gia đình. Ngoài ra chúng cũng cần tiếp xúc để làm quen và ghi nhớ những thứ xung quanh như: tiếng tàu điện, tiếng mưa rơi, những nơi đông đúc,…được dẫn tới nhiều nơi để trải nghiệm nhiều niềm vui trong cuộc sống.
  • Những chú chó sẽ được dạy những luật lệ cơ bản khi sống trong gia đình, học cách yêu thương con người để có thể sống cùng người khiếm thị một cách ngoan ngoãn.

5.3.Giai đoạn bắt đầu huấn luyện

  • Hết 10 tháng sống cùng các gia đình, chúng sẽ được chuyển về trung tâm huấn luyện và bắt đầu thời gian tập huấn.
  • Giai đoạn này chúng sẽ được huấn luyện những hiệu luyện giao tiếp cơ bản. Hiệu lệnh đầu tiên là Good - mỗi khi làm một điều gì đó tốt. Tiếp đó là các hiệu lệnh như Come – tới đây, Down – nằm xuống, Shit – ngồi….Việc huấn luyện này không chỉ giúp những chú chó hiểu được các hiệu lệnh mà còn dạy cho chúng cách giao tiếp. Đây là việc quan trọng được thực hiện trước lẫn sau khi chúng đã trở thành chó dẫn đường.

5.4.Giai đoạn huấn luyện việc dẫn đường – TownWalk

Giai đoạn này những chú chó sẽ được huấn luyện việc dẫn đường

  • Học cách phát hiện ra các ngã ba và cầu thang
    • Học cách biết đứng lại khi gặp ngã ba
    • Học cách đứng lại mỗi khi lên cầu thang, xuống cầu thang, chổ nghỉ hay hết cầu thang
    • Mỗi lần hoàn thành tốt đều được người huấn luyện khen Good
  • Học cách phát hiện và tránh các chướng ngại vật
    • Các chú cún sẽ được huấn luyện để tránh các chướng ngại vật như cành cây, xe đạp hay người đi bộ khác
    • Tránh những nơi có độ cao
    • Phân biệt được các vạch trắng chỉ đường
  • Học cách phán đoán việc sang đường, các vật gây nguy hiểm
    • Học cách lúc nào nên sang đường, lúc nào không.
  • Cách đi trong ga và đi thang cuốn
    • Học cách lên xuống tàu điện, cách đi thang cuốn
    • Học cách đi lại tại nơi chờ tàu sao cho an toàn

6.Các kì thi mà những chú cún phải vượt qua

6.1 Bài kiểm tra thứ nhất – thực hành với người huấn luyện trực tiếp

  • Bài kiểm tra này những chú cún sẽ thực hiện với người huấn luyện trực tiếp của mình. Những người huấn luyện sẽ đeo bịt mắt để không nhìn thấy. Người và cún sẽ cùng đi trên đường để xem những chú cún có phát hiện ra ngã ba, ngã tư hay cầu thang không. Có biết dừng lại ở những nơi đó, có nghe lời hiệu lệnh của người huấn luyện hay không. Có biết tránh các chướng ngại vật, đi đứng bình thường hay không (không chạy nhảy linh tinh, hiếu động…).
  • Với bài huấn luyện này, các chú cún sẽ được huấn luyện để đến nơi cần đến.

6.2 Bài kiểm tra thứ hai – kiểm tra dẫn đường với người huấn luyện khác

  • Vượt qua bài kiểm tra thứ nhất, các chú cún sẽ được thực hiện bài kiểm tra thứ hai với những người huấn luyện khác.
  • Nội dung bài kiểm tra này cũng giống bài kiểm tra trước, chỉ khác là chúng phải đi cùng với người huấn luyện không trực tiếp và đến những nơi chúng chưa từng đến.
  • Mục tiêu của bài kiểm tra này là để kiểm tra khả năng phát hiện ra các ngã ba, ngã tư, cầu thang hay chướng ngại vật tại những nơi chưa bao giờ tới, và khả năng nghe lời bất kì ai, không chỉ là người huấn luyện trực tiếp.

6.3 Bài kiểm tra thứ ba – kiểm tra dẫn đường thực sự

  • Mục đích của bài kiểm tra thứ nhất và thứ hai chỉ để kiểm tra khả năng phát hiện cầu thang hay chướng ngại vật, còn đi như thế nào phải do chủ ra lệnh, lúc này chúng chưa biết chủ động dẫn đường.
  • Ở bài kiểm tra thứ ba này, các chú cún sẽ được dẫn đi dẫn lại một địa điểm cụ thể để chúng thuộc đường và có thể dẫn đường thật sự. Tất nhiên là những người chủ cũng phải hình dung được các địa điểm đó sẽ đi như thế nào để xác nhận lại là những chú cún có dẫn đường nhầm hay không.
  • Đỗ được bài kiểm tra này, những chú cún sẽ bắt đầu được những người chủ thật sự nhận nuôi và bắt đầu quá trình luyện tập với chủ.
  • Người chủ sẽ đến trung tâm huấn luyện và cùng sinh hoạt với chúng trong 4 tuần. Trong 4 tuần đó, ngoài việc tập di chuyển giữa chủ với cún, những người chủ sẽ được hướng dẫn cách để chăm sóc cún, dọn phân cho cún…
  • Những chú cún không thể vượt qua bài kiểm tra thứ ba này sẽ không thể trở thành chó dẫn đường mà chuyển sang làm những công việc khác.

6.4 Những phẩm chất cần có khác của những chú chó dẫn đường

  • Ngoài việc phải vượt qua 3 bài kiểm tra trên, các chú chó dẫn đường phải thỏa mãn một số tiếu chí sau:
  • Tốt nhất là những chú cún hiền lành và có ý thức công việc cao. Vì sẽ ra ngoài nhiều, gặp nhiều người, nhiều động vật khác, dễ bị kích thích vì những động vật khác.
  • Có bề ngoài dễ thương (đây là lí do vì sao giống chó Labrador Retriever đã thay thế cho giống German Shepherd vì trông chúng hiền lành hơn).

7.Tốt nghiệp và quãng thời gian sống cùng người khiếm thị

  • Sau một tháng sống chung và luyện tập với người khiếm thị ở trung tâm, những chú cún sẽ được đến nhà riêng của chủ để ở. Đánh dấu cuộc đời mới, những chú cún được xem như đã tốt nghiệp.
  • Tại đây, những chú cún sẽ được huấn luyện để quen với những con đường mà chủ hay đi như đi mua sắm, đi làm…

8.Nghỉ hưu- ngày tháo dây buộc quanh mình

  • Những chú chó sau khoảng 10 năm làm việc sẽ được về hưu.
  • Người ta ví chú cún 10 năm tuổi như con người 60 tuổi, dù còn khỏe mạnh thì vẫn được về hưu để an hưởng tuổi già.
  • Những chú cún sẽ được chuyển về sống ở những gia đình tình nguyện viên, sống an nhàn trong sự yêu thương và không phải buộc dây quanh mình nữa.

9.Khi những chú cún mất

  • Tại Nhật những trung tâm huấn luyện chó ở Kanagawa, Sendai… đều làm mộ cho những chú chó đã mất như một cách để bày tỏ lòng biết ơn với những chú chó đã hi sinh cuộc đời mình cho những người khiếm thị nói chung và cho xã hội nói riêng. Thông qua những ngôi mộ, những người khiếm thị có thể hồi tưởng lại khoảng thời gian thời gian đẹp đẽ của mình với chú cún dẫn đường.

10.Thông tin về việc quản lý sức khỏe của những chú cún

  • Ở Nhật có những hiệp hội được lập ra để quan tâm đến những chú cún dẫn đường, chúng có những chế độ chăm sóc và khám sức khỏe định kì.
  • Mỗi năm sẽ được tiêm chủng dại 1 lần, tiêm vắc xin tạp chủng một lần.
  • Những chú cún kết thúc thời kì 2 tháng đến 1 năm sống tại các gia đình tình nguyện trở về trại huấn luyện sẽ được kiểm tra tổng thể: điện tâm đồ, huyết dịch, tai, mắt…
  • Lúc về hưu sẽ nhận chế độ quan tâm đặc biệt hơn nữa.

Nguồn: trainghiemnhatban.net

Sưu tầm: Phạm Ngân