XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN

28/06/2019

single-post

Xuất khẩu lao động

Là hoạt động mua-bán hàng hóa sức lao động nội địa cho người sử dụng lao động nước ngoài.

Người sử dụng lao động nước ngoài ở đây chính là chính phủ nước ngoài hay cơ quan, tổ chức kinh tế nước ngoài có nhu cầu sử dụng lao động trong nước.

Hàng hóa sức lao động nội địa: là muốn nói tới lực lượng lao động trong nước sẵn sàng cung cấp sức lao động của mình cho người sử dụng lao động nước ngoài.

Hoạt động mua-bán: thể hiện ở chỗ người lao động trong nước sẽ bán quyền sử dụng sức lao động của mình trong một khoảng thời gian nhất định cho người sử dụng lao động nước ngoài để nhận về một khoản tiền dưới hình thức tiền lương. Còn người sử dụng nước ngoài sẽ dùng tiền của mình mua sức lao động của người lao động, yêu cầu họ phải thực hiện công việc nhất định nào đó (do hai bên thỏa thuận) theo ý muốn của mình.

Nhật Bản tiếp nhận nguồn lao động Việt Nam qua hai hình thức chủ yếu:

Visa thực tập sinh dành cho lao động phổ thông (bao gồm cả lao động có tay nghề, bằng nghề phổ thông từ cao đẳng trở xuống: như may, hàn, xây dựng…) hay gọi là chương trình thực tập sinh kĩ năng/ thực tập sinh

Loại visa lao động thứ 2 là visa kĩ thuật dành cho kĩ sư tốt nghiệp tại các trường đại học ở Việt Nam và thường yêu cầu năng lực tiếng.

Thực trạng xuất khẩu lao động Nhật Bản

Nhật Bản hiện nay đang đứng trước thách thức vô cùng lớn về nguồn lao động khi những yếu tố như dân số già hoá, tỉ lệ sinh giảm… Ở tỉnh Akita, nơi có tỉ lệ dân số già cao nhất trong số 47 tỉnh thành của Nhật, hiện có hơn 1/3 dân số trên 65 tuổi.

Theo dự đoán của Viện Nghiên cứu dân số và an sinh xã hội quốc gia của Nhật, đến năm 2040 con số này sẽ lên đến 43,8%.

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Bảng 1. Bảng thống kê tỷ lệ tỉ lệ lượng vị trí công việc so với số người xin việc (Nguồn: -Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản)

Theo bảng 1, 有効求人倍率 (Yuukou Kyuujin Bairitsu) hay tỉ lệ lượng vị trí công việc sẵn có trên số lượng người xin việc đã đạt 1.59 lần trong tháng 1/2018, mức kỉ lục trong lịch sử Nhật Bản. Hay nói cách khác, cứ 100 người xin việc thì có đến 159 vị trí sẵn có. Đây là số liệu quan trọng nhất để chỉ ra Nhật Bản đang thiếu nhân lực một cách trầm trọng.

=>Từ bối cảnh trên, đặt ra cho chính phủ Nhật Bản phải tìm biện pháp giải quyết, mà một trong số đó chính là biện pháp tuyển dụng lao động nước ngoài thông qua 外国人技能実習生制度 (Jisshuusei seido) – Chế độ thực tập sinh kĩ thuật người nước ngoài, hay gọi theo thuật ngữ phổ biến ở Việt Nam là chương trình thực tập sinh.

Thực trạng thực tập sinh sang Nhật Bản

Việt Nam là nước có số lượng người lao động tại Nhật Bản rất cao, chỉ riêng trong năm 2018 lượng người Việt nam đã chiếm 21,7% tổng số lao động nước ngoài tại Nhật, đứng thứ 2 so với Trung Quốc và cao hơn 10,4% so với nước đứng thứ 3 là Philipin.

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Theo thống kê, lượng thực tập sinh năm 2018 đạt 142883 người, chiếm 45,1% trong tổng số người Việt Nam lao động ở Nhật.

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Đồng thời, số lượng người Việt Nam sang Nhật theo diện thực tập sinh đang gia tăng vô cùng nhanh chóng, đạt 142883 người trong năm 2018. Từ sau trận động đất sóng thần lịch sử năm 2011, với lượng thực tập sinh Việt Nam sang Nhật ít ỏi chỉ hơn 13000 người, sau 7 năm con số đó đã tăng 10,36 lần.

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Nhìn từ bảng Số lượng thực tập sinh tại Nhật phân chia theo quốc gia năm 2018, có thể nhận định Việt Nam trong tương lai hoàn toàn có thể trở thành quốc gia chiến lược, cung cấp nhiều thực tập sinh cho thị trường lao động Nhật Bản nhất trong bối cảnh tỉ lệ thực tập sinh TQ giảm do nhiều yếu tố khách quan như điều kiện làm việc ở Trung Quốc hấp dẫn hơn, mức lương ở Nhật không còn cao so với trong nước đến mức đánh đổi để sang Nhật làm việc, v.v...

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Ngành nghề lao động của thực tập sinh tại Nhật Bản

•Ngành nông nghiệp

•Ngành đánh bắt, nuôi trồng thủy sản

•Ngành xây dựng

•Ngành chế biến thực phẩm

•Ngành dệt may

•Ngành Kim loại, máy gia công kim loại

•Các ngành nghề khác

Nhu cầu tuyển dụng thực tập sinh nước ngoài theo ngành nghề

xuất khẩu lao động nhật bản,số liệu,thống kê,việc làm tiếng nhật,hajimari

Chú thích:

Đường đỏ: Ngành Kim loại, máy gia công kim loại

Đường xanh sẫm: Ngành dệt may

Đường xanh lá cây: Ngành chế biến thực phẩm

Đường màu tím: Ngành xây dựng

Đường xanh nhạt: Ngành nông nghiệp

Đường cam: Ngành đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản


Trong đó 3 ngành nghề có nhiều thực tập sinh làm việc nhất là Ngành Kim loại, máy gia công kim loại, Ngành xây dựng và ăn uống. Đây cũng là những ngành nghề có lượng thực tập sinh Việt Nam làm việc cao.


Dịch: Phạm Ngân

Nguồn: Tổng hợp từ nhiều nguồn